Öğrenme kaynakları · Telaffuz ve yazının temelleri
Tonlar ve ton değişimleri
Dört ton ve nötr ton nasıl okunur, ton işareti nereye konur ve 1. seviyedeki üç ton değişimi: art arda iki üçüncü ton, “一” ve “不”.
Dört ton ve nötr ton
Mandarin Çincesinde dört ton ve kısa, hafif bir nötr ton vardır. Aynı hece farklı tonla başka bir kelimedir: mā (anne), má (kenevir), mǎ (at), mà (azarlamak).
Birinci ton yüksek ve düzdür. İkinci ton yükselir. Üçüncü ton aşağı iner ve tek başına söylenince sonda yeniden yükselir. Dördüncü ton yukarıdan aşağı keskin düşer. Nötr ton kısa ve hafiftir, işaret almaz: ma gibi.
- 妈mā
- 麻má
- 马mǎ
- 骂mà
- 吗ma
Ton işareti nereye konur
a varsa a’nın üstüne; yoksa o ya da e’nin üstüne. iu ve ui’de son harfin üstüne: liù, guì.
- 好hǎo
- 多duō
- 谢xiè
- 贵guì
- 六liù
Art arda iki üçüncü ton
İki üçüncü ton yan yana gelince ilki ikinci ton gibi okunur: nǐ hǎo, ní hǎo gibi duyulur. Pinyin’de, HuWolMont kitapları dahil, üçüncü ton işareti yine yazılır.
Diğer tonlardan önce üçüncü ton genellikle alçak kalır, sonda yükselmez: wǒmen, hěn máng.
- 你好nǐ hǎo
- 很好hěn hǎo
- 可以kěyǐ
- 我们wǒmen
- 很忙hěn máng
“一” nasıl değişir
“一” tek başına, sayarken, kelime sonunda ve sıra sayılarında (dì-yī) yī okunur.
Dördüncü tondan önce yí olur (yíxià, yíyàng); birinci, ikinci ve üçüncü tondan önce yì olur (yìqǐ, yìdiǎnr). HuWolMont kitapları “一”’i gerçekten söylenen tonla yazar.
- 一yī
- 第一dì-yī
- 一下yíxià
- 一样yíyàng
- 一起yìqǐ
- 一点儿yìdiǎnr
“不” nasıl değişir
“不” bù okunur, ama dördüncü tondan önce bú olur: bú kèqi, bú shì. Diğer tonlardan önce bù kalır: bù hǎo. Kitaplar bunu da söylendiği gibi yazar.
- 不bù
- 不好bù hǎo
- 不客气bú kèqi
- 不是bú shì
Tonlar nasıl çalışılır
Her kelimeyi baştan tonuyla birlikte öğren; tonları tek hecelerde değil, iki heceli kelimelerde çalış.
HuWolMont uygulamasında sesini kaydedersin; ses yüksekliği eğrin örnek eğrinin yanında yıldız puanıyla görünür, böylece tonun nerede yükselip alçalması gerektiğini görürsün.
Sorular
En zor ton hangisi?
Pek çok öğrenci ikinci ve üçüncü tonu ayırmakta zorlanır. Üçüncü ton çoğunlukla sadece alçaktır; yalnızca tek başına ya da vurguyla yeniden yükselir.
Tonlarım yanlışsa anlaşılır mıyım?
Bağlam yardımcı olur ama yanlış ton çoğu zaman kelimeyi başka bir kelimeye çevirir. Net tonlarla çok daha kolay anlaşılırsın.
Telaffuz ve yazının temelleri
- Yeni başlayanlar için pinyinPinyin nasıl işler: baş ünsüzler, sonlar ve tonlar; nefesli ve nefessiz sesler; düz ve kıvrık dil; -n ve -ng; ve en sık yanlış yapılan yazım kuralları.
- Çizgi sırası kurallarıÇince karakterler birkaç temel çizgiden oluşur ve sabit bir sırayla yazılır. Yedi kuralı öğrenen, çoğu karakterin çizgi sırasını çıkarabilir.
- Sayı sözcükleriÇincede sayı doğrudan ismin önüne gelmez; araya bir sayı sözcüğü girer. Nasıl kullanıldıkları ve 1–6. seviye kitaplarındaki seçilmiş sayı sözcükleri burada.
2025 HSK programına göre yazılmış HuWolMont HSK 3.0 kitaplarından.